Πως χρησιμοποιούνται σωστά οι αναφορικές αντωνυμίες;

Επεξήγηση

Οι συσχετικές λέξεις (korelativοj) που αρχίζουν με ki-, χρησιμοποιούνται και σαν αναφορικές αντωνυμίες. Αντικαθιστούν ένα ουσιαστικό ή μία αντωνυμία της κύριας πρότασης, ή ακόμα και την όλη ιδέα αυτής της πρότασης και συνδέουν αυτή τη κύρια πρόταση με τη δευτερεύουσα, την οποία και εισαγάγουν.

Kiu

Αντικαθιστά ένα ουσιαστικό ή μία αντωνυμία που έχει αναφερθεί πριν και συνήθως χρησιμοποιείται για συγκεκριμένα πρόσωπα ή πράγματα.
Mi vidis knabon, kiu manĝis torton. - Είδα ένα αγόρι, το οποίο έτρωγε μία τούρτα.
Ŝi aĉetis la plej belan robon, kiu estis en la vendejo. - Αγόρασε το πιο όμορφο φόρεμα, που υπήρχε στο κατάστημα.
Όταν το kiu παίζει το ρόλο του αντικειμένου της δευτερεύουσας πρότασης, προστίθεται σ' αυτό η κατάληξη -n.
La filmo, kiun ni spektis hieraŭ, estis tre interesa. - Το φιλμ, το οποίο είδαμε χτες, ήταν πολύ ενδιαφέρον.
Montru al mi la libron, kiun vi ĵus aĉetis. - Δίξε μου το βιβλίο, το οποίο μόλις αγόρασες.
Η κατάληξη -j δείχνει τον πληθυντικό αριθμό.
Mi vidis knabojn, kiuj manĝis torton. - Είδα αγόρια, τα οποία έτρωγαν μία τούρτα.
Montru al mi la librojn, kiujn vi ĵus aĉetis. - Δείξε μου τα βιβλία, που μόλις αγόρασες.

Kio

Χρησιμοποιείται για να αντικαθιστά την ιδέα της κύριας πρότασης ή για να παρουσιάζει κάποιο αφηρημένο πράγμα.
Tio, pri kio li parolis, ŝajnis nekredebla. - Αυτό, για το οποίο μιλούσε αυτός, φαινόταν απίστευτο.
Mi tre bone scias, kio ĝojigas vin. - Ξέρω πολύ καλά, τι σας χαροποιεί.
Όταν το kiο παίζει το ρόλο του αντικειμένου της δευτερεύουσας πρότασης, προστίθεται σ' αυτό η κατάληξη -n.
Mi faros ĉion, kion mi povos. - Θα κάνω όλα, όσα μπορέσω.
Vi rakontis al mi ion, kion mi neniam forgesos. - Μου διηγήθηκες κάτι, το οποίο ποτέ δε θα ξεχάσω.

Kies

Εισαγάγει μία δευτερεύουσα πρόταση, η οποία δείχνει κτήση, κατοχή, κυριότητα
Ĉi tien venos kantistoj, kies kantoj estas tre popularaj. - Θα έρθουν εδώ τραγουδιστές, των οποίων τα τραγούδια είναι πολύ δημοφιλή.
La knabino, kies haroj estas tre belaj, venis al mia frato. - Το κορίτσι, του οποίου τα μαλλιά ήταν πολύ όμορφα, ήρθε στον αδελφό μου.

Kiam

Εισαγάγει μια χρονική δευτερεύουσα πρόταση.
En tiu tempo, kiam mi manĝis, ŝi televidis. - Την ώρα εκείνη, ενώ εγώ έτρωγα, αυτή έβλεπε τηλεόραση.
Kiam mi venis al li, li dormis. - Όταν πήγα σ' αυτόν, κοιμόταν.

Kie

Εισαγάγει μία δευτερεύουσα πρόταση, που περιγράφει τόπο.
Mi volis resti tie, kie mi estis. - Ήθελα να μείνω εκεί, όπου ήμουνα.
Apud tiu loko, kie li loĝas, estas granda arbaro. - Δίπλα στο μέρος εκείνο, στο οποίο μένει, υπάρχει ένα μεγάλο δάσος.
Όταν θέλουμε να δείξουμε την κατεύθυνση, προστίθεται στο kie η κατάληξη –n.
En tiu loko, kien mi venis, estis multe da homoj. - Σ' εκείνο το μέρος, όπου πήγα, ήταν πολλοί άνθρωποι.

Kia

Εισαγάγει μία δευτερεύουσα πρόταση, η οποία περιγράφει ποιότητα ή ιδιότητα.
Li estis tia, kia mi volis, ke li estu. - Ήταν τέτοιος, όπως ήθελα, να είναι.
Hodiaŭ ne estas tia bela tago, kia estis hieraŭ. - Σήμερα δεν είναι τέτοια ωραία ημέρα, όπως ήταν χτες.
Όταν το kia παίζει το ρόλο του αντικειμένου της δευτερεύουσας πρότασης, προστίθεται σ' αυτό η κατάληξη -n.
Li manĝis tian bongustan viandon, kian li ankoraŭ neniam antaŭe manĝis. - Έφαγε ένα τέτοιο νόστιμο κρέας, που δεν είχε ποτέ φάει πριν.
Η κατάληξη -j δείχνει τον πληθυντικό αριθμό.
Mi aŭskultis tiajn kantojn, kiajn mi kutime neniam aŭskultas. - Άκουσα τέτοια τραγούδια, τα οποία συνήθως ποτέ δεν ακούω.

Kiel

Εισαγάγει μία δευτερεύουσα πρόταση, η οποία περιγράφει τον τόπο ή το βαθμό.
Neniam estos tiel, kiel estis antaŭe. - Ποτέ δεν θα είναι έτσι, όπως ήταν πριν.
Li volis nin helpi tiel, kiel li povis. - Ήθελε να μας βοηθήσει έτσι, όπως μπορούσε.

Kiom

Εισαγάγει μία δευτερεύουσα πρόταση, η οποία περιγράφει συχνότητα ή μέγεθος.
Manĝu tiom multe, kiom vi volas. - Φάε τόσο πολύ, όσο θέλεις.
Mi donis al ili tiom da bombonoj, kiom mi havis. - Τους έδωσα τόσες καραμέλες, όσες είχα.

Kial

Εισαγάγει μία δευτερεύουσα πρόταση, η οποία περιγράφει το αίτιο ή το κίνητρο.
Unu el la ĉefaj kaŭzoj, kial homoj lernas Esperanton, estas tio, ke ĝi estas facile lernebla. - Μία από τις κύριες αιτίες, του γιατί οι άνθρωποι μαθαίνουν Εσπεράντο, είναι αυτό, ότι μπορεί κανείς να τη μάθει εύκολα.

Ασκήσεις

Επίπεδο 1 Επίπεδο 2