Αν δεν έχεις μάθει ακόμα τις καταλήξεις των ρημάτων, κοίταξε εδώ. Είναι ακόμα απαραίτητο να ξέρεις για το υποκείμενο και αντικείμενο. Αν τοποθετήσεις τον δρομέα του ποντικιού σου πάνω από τα παραδείγματα που ακολουθούν, θα δεις την μετάφρασή τους.

Μεταβατικά ρήματα

Ορισμός: Ρήματα που επιδέχονται (μπορούν να έχουν) αντικείμενο.
Παραδείγματα: Mi havas fraton. - Ŝi naskis filinon. - Li ludas gitaron.
Επεξηγήσεις:

• Ένα μεταβατικό ρήμα χαρακτηρίζεται από έναν διπλό δεσμό, αφού μπορεί να συνδέεται αφενός μεν με το υποκείμενο (αυτόν που ενεργεί) αφετέρου δε με το αντικείμενο (αυτόν που αποτελεί τον δέκτη της ενέργειας).
• Πρόσεξε: Ο ορισμός είναι "ρήμα που _μπορεί_ να έχει αντικείμενο", αλά αυτόδεν σημαίνει ότι πάντα έχει αντικείμενο, π.χ.:
  Mi ludos vespere. - Li manĝis.
• Το επίθημα -iĝ- μετατρέπει ένα μεταβατικό ρήμα σε αμετάβατο, π.χ.:
  (Ŝi naskis filinon.) - La filino naskiĝis hieraŭ.

Αμετάβατα ρήματα

Ορισμός: Ρήματα που ΔΕΝ μπορούν να έχουν αντικείμενο.
Παραδείγματα: La arbo falas. - Mi ĝojas pri tio. - Aperis kelkaj problemoj hieraŭ.
Επεξηγήσεις:

• Ένα αμετάβατο ρήμα χαρακτηρίζεται από έναν μονό δεσμό, αφού μπορεί να συνδέεται μόνο με το υποκείμενο (αυτόν που ενεργεί), αλλά όχι με κάποιο αντικείμενο.
• Το επίθημα -ig- μετατρέπει ένα αμετάβατο ρήμα σε μεταβατικό , π.χ.:
  (La arbo falas.) - Mi faligas la arbon.

Επιπλέον επεξήγηση για τους "δεσμούς"

Παρατήρησε την πρόταση "Mi loĝas en domo". Το "loĝi" έχει ένα δεσμό(αμετάβατο) ή δύο δεσμούς (μεταβατικό); Επειδή το "loĝi" δεν μπορεί να έχει αντικείμενο, έχουμε να κάνουμε για ρήμα με έναν δεσμό. Αλλά τι γίνεται με το "domo"; Το "loĝas" δεν συνδέεται με το "domo" στην πρόταση "Mi loĝas en domo"; Όχι άμεσα. Όταν συνδέουμε με μία πρόθεση (στην περίπτωση αυτή με την πρόθεση "en"), δεν έχουμε να κάνουμε με ένα αντικείμενο. Οι προθέσεις λειτουργούν περίπου σαν «σύνδεσμοι». Παρατήρησε την πρόταση "Mi manĝas en domo pomon". Σ' αυτήν την πρόταση το "pomo" είναι βέβαια αντικείμενο του "manĝas", αλλά το "manĝas" δεν έχει έναν δικό του ή άμεσο δεσμό με το "domo".
Συμπέρασμα: Αν το ρήμα, εκτός από το υποκείμενο μπορεί να έχει δεσμό μόνο με τη βοήθεια κάποιας πρόθεσης, έχει έναν μόνο δεσμό, είναι δηλαδή αμετάβατο.

Για το επίθημα -ig- σε σχέση με τα ρήματα

Όταν χρησιμοποιούμε το -ig- σε κάποιο ρήμα, το ρήμα αποκτά έναν επιπλέον δεσμό, π.χ.:

• La arbo falas. (unu ligo) - Mi faligas la arbon. (du ligoj)
• Li kantis novan kanton. (du ligoj) - Ŝi kantigis nin. = Ŝi igis nin kanti kanton. (tri ligoj)

Για το επίθημα -iĝ- σε σχέση με τα ρήματα

Όταν χρησιμοποιούμε το -iĝ- σε κάποιο ρήμα, το ρήμα παραμένει με έναν δεσμό λιγότερο, π.χ.:

• Mi renkontis novan amikon. (du ligoj) - Ni renkontiĝis hieraŭ. (unu ligo)
• Min interesas libroj. (du ligoj) - Mi interesiĝas pri libroj. (unu ligo)

Σημείωση: Η επεξήγηση που υπάρχει πιο κάτω απευθύνεται κυρίως σε όσους επιθυμούν να τελειοποιήσουν τις γνώσεις τους. Μη στενοχωριέσαι, αν δεν μπορείς να την καταλάβεις στην εντέλεια.

Για τις μετοχές σε σχέση με τα -ig-, -iĝ- και ρήματα

Οι παθητικές μετοχές (-it-, -at-, -ot-) δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν με αμετάβατα ρήματα, αφού εκφράζουν την ιδιότητα κάποιου πράγματος που δέχεται την ενέργεια (και έα αμετάβατο ρήμα έχει μόνο υποκείμενο, αυτόν που ενεργεί). Για παράδειγμα δεν μπορούμε να πούμε "La akvo estas bolita", πρέπει να πούμε "La akvo estas boligita".