«Η εσωτερική ιδέα της Εσπεράντο είναι: πατώντας σ' ένα γλωσσικά ουδέτερο θεμέλιο να βοηθήσει να εκλείψουν τα τείχη που χωρίζουν τους λαούς και ο κάθε άνθρωπος να βλέπει στο γείτονά του μόνο τον άνθρωπο και τον αδελφό». [Λ.Λ. Ζάμενχοφ, 1912]

Η θεμελιώδης ιδέα της Εσπεράντο είναι η υποστήριξη της ανεκτικότητας και του σεβασμού μεταξύ ανθρώπων διαφορετικής εθνικότητας και πολιτιστικών αξιών. Η επικοινωνία αποτελεί βέβαια βασικό στοιχείο της αλληλοκατανόησης και αν η επικοινωνία συντελείται με τη χρήση μιας ουδέτερης γλώσσας, αυτό μπορεί να βοηθήσει στην αίσθηση ότι «συναντιέται» κανείς με ισότιμους όρους και σεβασμό του ενός προς τον άλλο.

Σαν κανονικός χρήστης της Εσπεράντο σπάνια σκέφτεται κανείς για το «γλωσσικά ουδέτερο θεμέλιο» και άλλα τέτοια όμορφα λόγια. Απλά απολαμβάνει τη δυνατότητα που έχει να εκφράζεται ελεύθερα και φυσικά, συνομιλώντας με ανθρώπους από άλλες χώρες και με διαφορετική κουλτούρα.